Praktijktest: wat levert een thuisbatterij op?

Vereniging Eigen Huis deed een jaar praktijkonderzoek naar thuisbatterijen. Dertien huishoudens testten verschillende typen batterijen om te bepalen wat energieopslag oplevert. Het einde aan de salderingsregeling per 1 januari 2027, was een belangrijke reden voor de vereniging van woningeigenaren om in de praktijk te testen wat de thuisbatterij voor huiseigenaren kan betekenen.

De winst van een thuisbatterij
Want enerzijds kun je een thuisbatterij toepassen om het eigen gebruik van opwek uit pv te laten toenemen en minder terug te leveren. Terugleveren gaat immers per 1 januari 2027 mogelijk zelfs gepaard met negatieve opbrengsten, omdat de terugleverkosten hoger kunnen zijn dat de terugleververgoeding. Daarnaast zijn er energieleveranciers die mooie rendementen voorrekenen door de batterij te laten handelen op energiemarkten.

Dertig procent meer uit zonnestroom
Uit de praktijk blijk dat met een thuisbatterij het eigen verbruik uit pv met ongeveer dertig procent te verhogen is. Hoeveel dit precies is, is sterk afhankelijk van de situatie. In een opstelling met 12 panelen en een gemiddeld elektriciteitsverbruik ging het eigen gebruik, met een batterij van 5 kWh, van 35 naar 68 procent. In een andere situatie met maar liefst 36 panelen en een hoger verbruik steeg met een batterij van 10 kWh, het eigen gebruik van 6 naar 33 procent. In beide gevallen werd de batterij louter gebruikt om zonnestroom op te slaan.

Terugverdientijd thuisbatterij
De terugverdientijd van een thuisbatterij (een batterij gaat doorgaans 10 tot 15 jaar mee) blijft daarmee onzeker en sterk afhankelijk van de individuele situatie. En heeft bovendien te maken met de onzekerheid over de toekomstige energieprijzen. Ook maakt het verschil of iemand een vast of dynamisch contract heeft. Andere factoren die van invloed kunnen zijn op de terugverdientijd zijn in het onderzoek niet meegenomen. Denk aan mogelijke prijsdalingen van thuisbatterijen. Het bij de praktijktest betrokken onderzoeksbureau CE Delft komt op terugverdientijden die kunnen variëren tussen de 6 en 22 jaar.

Handelen op de energiemarkt
Daarnaast onderzochten enkele deelnemers de mogelijkheden om te handelen op de energiemarkt. Deelnemers die hun batterij gebruikten voor de day‑ahead‑ of onbalansmarkt bespaarden in het afgelopen jaar tot 900 euro met een batterij van 20 kWh. Maar deze inkomsten staan volgens CE Delft onder druk door toenemende concurrentie van grote batterijopstellingen en afschaffing van de salderingsregeling. Als die niet meer bestaat, betaal je als eigenaar van een batterij energiebelasting over alle elektriciteit die je afneemt. Nu hoeft dat alleen over het aantal kWh dat overblijft na salderen. Naar verwachting dalen de opbrengsten op de day‑ahead‑markt hierdoor met maar liefst ruim 60 procent.

Zelfvoorzienend met thuisbatterij
Hoewel een batterij minder afhankelijk maakt van energieleverancier, blijft volledige zelfvoorziening bij lang na niet haalbaar. In de winter leveren zonnepanelen gewoonweg te weinig op en in de zomer is de productie vaak hoger dan de batterijcapaciteit. Uit de test blijkt dat voor het opslaan van eigen zonnestroom een relatief kleine batterij in de meeste gevallen voldoende is. Voor de meeste huishoudens is 5 tot 10 kWh genoeg, afhankelijk van het avond- en nachtverbruik. Grotere accu’s leveren zelden extra voordeel op stukken duurder.

Verlies van functionaliteit
Enkele batterijen bleken gebonden te zijn aan één energieleverancier. Een groot nadeel is dat bij een overstap naar een andere energieleverancier de batterij belangrijke functies verliest. Ook kunnen thuisbatterijen lang niet altijd niet standaard worden gebruikt als noodstroomvoorziening.

Over het onderzoek
In het najaar van 2024 plaatste Vereniging Eigen Huis bij dertien van haar leden een thuisbatterij. Het gaat om 5 verschillende batterijen: Bliq, Sessy, Enphase, Pylontech en Alpha-ESS. De deelnemers deelden een jaar lang hun ervaringen met Vereniging Eigen Huis. Lucas van Cappellen en Charley Bakker van onderzoeksbureau CE Delft schreven het bijbehorende rapport ‘Proefopstellingen thuisbatterijen’.

Installatiejournaal